Rathenau Instituut

Onderzoek en debat over de impact van wetenschap, innovatie en technologie op ons leven.

Public Key

npub102ha0szcz8p6cgc8jj48veqge90k0m9dlsudq2xvhpwhau8ztq7sl437nj

NIP-05 Address

RathenauNL@social-edu-nl.mostr.pub

Profile Code

nprofile1qqs84t7hcpvprsavyvref2nkvsyvjhm8ajklcwxs9rxtsht77r39s0gpz3mhxue69uhhyetvv9ujuerpd46hxtnfduqs6amnwvaz7tmwdaejumr0dss280kq

Publishing to

relay.primal.net

relay.damus.io

nos.lol

Author Public Key

npub102ha0szcz8p6cgc8jj48veqge90k0m9dlsudq2xvhpwhau8ztq7sl437nj

Show more details

Last Notes

2026-10-29 09:00:52 UTC

Nederlandse experts zijn verdeeld over welke rol generatieve AI zoals ChatGPT moet spelen in de toekomst van de wetenschap. Dat blijkt uit het rapport 'Regie over AI in de wetenschap' dat we vandaag publiceren.
We roepen betrokkenen op om snel met elkaar keuzes te maken, want anders valt er niks meer te kiezen.
Nieuwsgierig? Lees het nieuwsbericht en/of de gehele publicatie via onze website:
https://www.rathenau.nl/nl/werking-van-het-wetenschapssysteem/wetenschap-van-de-toekomst/experts-verdeeld-over-rol-van-ai-wetenschap
#AI #wetenschap

2026-10-08 10:03:05 UTC

Ook de theoretische wetenschappen lijken op hun kop te staan door de komst van AI.
Het Rathenau Instituut sprak met tien wiskundigen en natuurkundigen over het gebruik van artificiële intelligentie in hun onderzoek.
Tijd voor een herijking van de kernwaarden van wetenschap en voor een duidelijke visie van wetenschapsorganen en beleidsmakers.
Lees de hele blogpost:
https://www.rathenau.nl/nl/werking-van-het-wetenschapssysteem/wetenschap-van-de-toekomst/ai-de-wetenschap-5-hoe-ai-kwetsbaarheden-het-wetenschapssysteem-blootlegt

2026-10-07 08:18:00 UTC

Wie meer kernenergie wil, moet ook verantwoordelijkheid nemen voor het radioactief afval.
Het kabinet investeert miljarden in kernenergie, maar vergeet daarbij geld vrij te maken voor langdurige opslag. Dat stellen onderzoekers Vincent Lagendijk en Rinie van Est in Trouw.
'Aan de ene kant worden er vele miljarden vrijgemaakt. Aan de andere kant negeert het kabinet een aanvraag voor 9 miljoen.'
#kernenergie #radioactiefafval
https://www.trouw.nl/opinie/opinie-waar-moet-al-dat-kernafval-heen~b51a1e2e/

2026-10-06 14:16:36 UTC

Kunnen we ons lichaam jonger maken, of zelfs de dood overwinnen? Dit lijkt dichterbij te komen nu techmiljardairs fors investeren in onderzoek naar veroudering.
Wat betekenen deze investeringen voor het onderzoeksveld en onze kijk op ouderdom? Aflevering 17 van Verrekijkers zoomt in op de vraag; hoe lang kunnen en willen we leven?
Luister via onze website of je favoriete podcast-app:
https://www.rathenau.nl/nl/gezondheid/innovatie-en-technologie-voor-gezondheidsbevordering/wat-kost-de-jacht-op-het-eeuwige-leven-verrekijkers-17
#longevity
https://objectstore.surf.nl/mastodon/media_attachments/files/117/394/375/749/671/147/original/4372acad6848bfd0.mp4

2026-10-02 07:00:23 UTC

* Duurzamer wetenschap vraagt om systeemverandering *
De verduurzaming van het wetenschapssysteem vraagt om een cultuur- en systeemverandering. Het is niet genoeg om alleen de bedrijfsvoering duurzamer te maken. Dat blijkt uit een nieuw rapport van Het Groene Brein en het Rathenau Instituut.
Lees meer: https://www.rathenau.nl/nl/werking-van-het-wetenschapssysteem/wetenschap-van-de-toekomst/duurzamer-wetenschap-vraag-om-systeemverandering

2026-10-01 10:46:29 UTC

Op welke manier gaan jullie duurzamere AI-keuzes mogelijk maken? Dat was de vraag die Rinie van Est van het Rathenau Instituut onlangs stelde aan twee parlementariërs in een panel bij de Nationale Conferentie Duurzame Digitalisering.
Van Est is onderzoeker democratisch verduurzamen en heeft zelf natuurlijk ook wel ideeën over het antwoord op zijn vraag. Als het aan hem ligt, grijpen parlementariërs op drie fronten in.
Lees meer in het nieuwsbericht:
https://www.rathenau.nl/nl/klimaat/vraag-van-expert-aan-parlementariers-hoe-gaan-jullie-duurzame-ai-keuzes-stimuleren

2026-09-30 08:28:48 UTC

Ken je iemand die een belangrijke bijdrage levert aan het betrekken van de samenleving bij besluitvorming rond wetenschap, technologie en innovatie?
Vandaag is de allerlaatste kans om diegene te nomineren voor de Melanie Petersprijs. Niet alleen een mooie erkenning, maar ook een steuntje in de rug van 5000 euro.
Op 12 november maken we de winnaar(s) bekend. Vanaf aanstaande vrijdag buigen de juryleden zich over de voordrachten. Er zitten al een hoop mooie nominaties tussen! Die van jou ook?
https://objectstore.surf.nl/mastodon/media_attachments/files/117/359/043/900/626/324/original/0b7d67dc7f59dbb8.webp

2026-09-29 08:00:26 UTC

* Nieuwe publicatie: Vertrouwen in de wetenschap 2026 *
Vertrouwen in wetenschap blijft hoog
Nederlanders geven in 2026 gemiddeld een 7,4 voor hun vertrouwen in de wetenschap. Dat was een jaar geleden 7,5. De rechtspraak volgt met een 6,4 (was 6,5). Dat blijkt uit een representatieve steekproef van het Rathenau Instituut onder 4.554 respondenten.
Downloadpagina:
https://www.rathenau.nl/nl/werking-van-het-wetenschapssysteem/wetenschap-nederland/vertrouwen-de-wetenschap-2026
Lees verder in het draadje met de belangrijkste bevindingen.
1/11

2026-07-20 11:26:20 UTC

Waarom doet geopolitiek ertoe bij de ontwikkeling van het nieuwe kaderprogramma van de Europese Unie voor onderzoek en innovatie?
We vroegen het aan onderzoeker Esther Baar:
https://www.rathenau.nl/nl/kennis-en-innovatie-voor-transities/opgavegericht-kennis-en-innovatiebeleid/europees-onderzoeks-en-innovatiebeleid-tijden-van-geopolitieke-onrust-maak-dilemmas-bespreekbaar

2026-07-14 12:37:11 UTC

Gezocht: personen die het democratische debat over wetenschap en technologie versterken.
In november reiken wij voor de derde keer de Melanie Petersprijs uit. Een prijs voor iemand die een belangrijke bijdrage levert aan de maatschappelijke dialoog over wetenschap, technologie en innovatie.
Denk je nu direct aan iemand? Of aan een initiatief dat een bijdrage levert aan de maatschappelijke dialoog en wel wat erkenning kan gebruiken? Stuur dan je nominatie in:
https://www.rathenau.nl/nl/over-ons/rathenau-instituut-opent-prijs-ter-versterking-van-democratisch-debat-over-technologie

2026-07-02 13:30:21 UTC

De afgelopen periode gingen we in gesprek met onderzoekers en beleidsmedewerkers van onderzoeksinstellingen over internationale mobiliteit. Bij de gesprekken valt op dat deelnemers meer de nadruk leggen op samenwerken in internationale netwerken, terwijl in beleid vaker de nadruk ligt op het aantrekken van individuele onderzoekers.
Nieuwsgierig naar meer inzichten? Lees de terugblik op onze website:
https://www.rathenau.nl/nl/werking-van-het-wetenschapssysteem/wetenschap-nederland/internationale-mobiliteit-van-onderzoekers-heeft-meer-waarde-dan-alleen-aantrekken-individueel
#wetenschap

2026-06-22 11:24:59 UTC

'De nieuwste digitale technologieën grijpen dieper in op ons sociale en intieme leven dan ooit'
Het afgelopen jaar organiseerden we dialogen over de digitale toekomst. Wat blijkt: deelnemers zijn bang dat digitale metgezellen vriendschappelijke en liefdesrelaties met mensen vervangen. Ze vrezen dat sociale interacties uitgehold raken en het vermogen tot menswaardig samenleven onder druk komt.
Nieuwsgierig welke opdracht burgers zichzelf en beleidsmakers daarom meegeven? https://www.rathenau.nl/nl/digitalisering/naar-een-menswaardige-digitale-technologie/begrens-de-invloed-van-digitale-technologie-rond-relaties
https://objectstore.surf.nl/mastodon/media_attachments/files/116/793/505/510/433/505/original/370ec01c2d006f79.jpg

2026-06-17 13:57:11 UTC

Zetten robotrechters en AI onze democratie onder druk?
Vandaag precies veertig jaar geleden werd de voorloper van het Rathenau Instituut opgericht. Op onze verjaardag publiceren we een nieuwe aflevering van de podcast Verrekijkers. Daarin zoomen we in op de impact van digitalisering op de democratische samenleving.
Wat staat er op het spel als de politie, rechters en advocaten steeds meer gebruikmaken van digitale technologie?
https://www.rathenau.nl/nl/digitalisering/naar-een-menswaardige-digitale-technologie/zetten-robotrechters-en-ai-onze-democratie-onder-druk-verrekijkers-15

2026-06-09 13:01:24 UTC

'Nederlands kraanwater is ongezond voor je' en 'Zonnebrandcrème is net zo kankerverwekkend als verbranden in de zon.' Er leven veel zorgen over berichten op sociale media met dit soort onwetenschappelijke claims. Wat doen dit soort berichten met het vertrouwen in de wetenschap?
Wie negatieve gevolgen van misinformatie wil bestrijden, moet breder kijken dan de online wereld. Dat concluderen we vandaag in het rapport Wikken en weten.
https://www.rathenau.nl/nl/digitalisering/naar-een-nieuwe-verhouding-tot-technologiebedrijven/offline-ervaringen-beinvloeden-geloof-misinformatie-op-sociale-media

2026-05-20 09:54:49 UTC

‘Succesvolle digitalisering draait niet alleen om méér digitalisering, maar ook om de vraag hoe digitalisering wordt ingericht,’
Belasting aangeven, subsidie aanvragen of je rijbewijs verlengen: veel overheidsdiensten gaan in ons land digitaal. Op internationale indexen voor overheidsdigitalisering scoort Nederland dan ook op veel onderdelen goed.
Maar deze ranglijsten meten alleen de randvoorwaarden van overheidsdigitalisering, laat onze nieuwste analyse zien.
https://www.rathenau.nl/nl/werking-van-het-wetenschapssysteem/wetenschap-nederland/zicht-op-gevolgen-overheidsdigitalisering-moet-beter

2026-04-23 12:43:29 UTC

Het lijkt soms wel de grootste collectieve angst van politici en opiniemakers: de boot missen. En dan vooral de AI-boot. Maar waar gaat die boot eigenlijk naartoe? En wie profiteert daarvan? Dat stellen onderzoekers Wouter Nieuwenhuizen en Quirine van Eeden.
'De volgende keer dat iemand hard roept dat we de boot gaan missen, vraag je dan eerst af: door wie wordt die boot bestuurd en wil ik eigenlijk wel mee?'
https://www.rathenau.nl/nl/digitalisering/naar-een-nieuwe-verhouding-tot-technologiebedrijven/we-zijn-niet-verplicht-om-aan-boord-te-stappen-van-de-huidige-ai-boot
#AI #bigtech

2026-04-21 08:24:36 UTC

'Als we AI echt op de juiste manier willen sturen zonder onze democratische waarden te verliezen, moeten we goed naar de toekomst kijken'
Carlotta Buttaboni kwam in de zomer van 2025 naar Nederland voor een promotieonderzoek over het decentraal opwekken van energie en de rol van AI en wetgeving. We gingen met haar en haar begeleider Rinie van Est in gesprek over de democratie, de Dolomieten en de duinen: https://www.rathenau.nl/nl/klimaat/duurzame-leefomgeving/welke-wereld-zijn-we-aan-het-bouwen-en-die-wereld-nog-steeds-van-ons

2026-02-16 15:31:44 UTC

Hoe moeten we omgaan met de opwarming van de aarde?
Dat is de vraag die Rinie van Est, een van de onderzoekscoördinatoren van het Rathenau Instituut, stelde via de website Beste-ID. Meer dan 140 Vlaamse en Nederlandse wetenschappers en denkers stuurden hun antwoorden in als essays. Van Est schreef een overkoepelende reactie getiteld 'Zoveel kennis en oplossingen, zo weinig actie.'
https://www.rathenau.nl/nl/klimaat/opwarming-aarde-zoveel-kennis-en-oplossingen-zo-weinig-actie
#klimaat

2026-01-15 13:44:52 UTC

Moet wetenschap wel of niet samenwerken met onvrije landen?
Stimuleren we open wetenschap of mobiliseer je wetenschap juist voor militaire belangen?
Lees onze nieuwste publicatie over geopolitiek in wetenschapsbeleid. Deze verkenning geeft een overzicht van verschillende perspectieven van waaruit beleidsmakers en -uitvoerders naar de relatie tussen geopolitiek en wetenschap kijken.
https://www.rathenau.nl/nl/kennis-en-innovatie-voor-transities/opgavegericht-kennis-en-innovatiebeleid/acht-perspectieven-helpen-bij-debat-over-wetenschap-bij-geopolitieke-onrust
#wetenschap #wetenschapsbeleid
https://objectstore.surf.nl/mastodon/media_attachments/files/115/899/402/867/354/372/original/5d0473af3dbb6aab.png

2025-12-18 16:01:45 UTC

Pas op voor innovatiesimplisme. Dat stellen Eefje Cuppen, Jasper Deuten en Rinie van Est in reactie op het 'rapport Wennink'.
De overheid heeft vier publieke innovatietaken:
1. Innovatie ten dienste van de economie (hier gaat 'Wennink' vooral over).
2. Innovatie voor maatschappelijke opgaven.
3. Maatschappelijke inbedding van innovatie.
4. Het reguleren van de kansen en risico’s van innovatie.
Lees het opiniestuk op de site van het Rathenau Instituut:
https://www.rathenau.nl/nl/kennis-en-innovatie-voor-transities/pas-op-voor-innovatiesimplisme

2025-12-11 10:14:30 UTC

Hoe kunnen inlichtingen- en veiligheidsdiensten Nederland blijven beschermen als technologie de samenleving verandert?
Wat als we bijvoorbeeld over tien jaar vooral communiceren via platformen van machtige techbedrijven? Of wat als burgers zich juist afwenden van nieuwe technologie?
In het rapport 'Signalen voor de toekomst' verkent het Rathenau Instituut verschillende toekomstscenario's. De overkoepelende analyse levert zeven aanbevelingen op.
Nieuwsgierig? https://www.rathenau.nl/nl/digitalisering/naar-een-menswaardige-digitale-technologie/nieuwe-technologie-vraagt-om-nieuwe-afspraken-tussen-samenleving-en-inlichtingendiensten

2025-12-04 14:46:07 UTC

Er is amper aandacht voor de rechtvaardige verdeling van (verborgen) kosten en opbrengsten bij onderzoek naar hernieuwbare #waterstof.
We bestudeerden hoe het #onderzoek aangestuurd wordt. Wie zitten er achter de knoppen? (Vooral de fossiele industrie.) Speelt rechtvaardigheid een rol? (Alleen enigszins op het gebied van veiligheid en kosten.) En kan er meer rechtvaardigheid in het systeem komen? (Ja, het begint met het betrekken van buitenstaanders.)
Nieuwsgierig? https://www.rathenau.nl/nl/kennis-en-innovatie-voor-transities/opgavegericht-kennis-en-innovatiebeleid/weinig-aandacht-voor-rechtvaardigheid-onderzoek-naar-duurzame-waterstof
https://objectstore.surf.nl/mastodon/media_attachments/files/115/661/831/565/377/861/original/e0e6c6695a8d8349.png

2025-11-06 15:10:08 UTC

Wil jij meedenken over de impact van AI op de wetenschap? Er zijn nog enkele plekken vrij.
De opkomst van generatieve AI heeft ingrijpende gevolgen voor het wetenschapssysteem. #AI kan onderzoek versnellen, verdiepen en verrijken, maar er zijn ook gevolgen voor o.a. de organisatie van de #wetenschap en de relatie met de samenleving.
Tijdens de workshop onderzoeken we deze gevolgen met experts uit het wetenschapsveld en verkennen we o.a. welke beleidskeuzes nodig zijn.
https://www.rathenau.nl/nl/agenda/workshop-ai-en-de-toekomst-van-het-wetenschapssysteem

2025-10-24 13:21:06 UTC

Het is zaak dat toezichthouders, media en wetenschap samen optrekken om de rol van sociale media in verkiezingen scherp te monitoren. Dan is het echter wel belangrijk om te weten welke manieren van inmenging er zijn. Daarom zetten wij een aantal manieren op een rijtje, incl. voorbeelden uit Roemenië, Duitsland en de VS.
Wat is bijvoorbeeld een sockpuppet? Hoe wordt AI-beeldmateriaal gebruikt? En wat zijn recente voorbeelden van broadcasting en het boosten van hashtags?
https://www.rathenau.nl/nl/digitalisering/naar-een-nieuwe-verhouding-tot-technologiebedrijven/welke-manieren-zijn-er-voor-inmenging-sociale-media

2025-10-21 10:24:38 UTC

Kunnen verkiezingen worden beïnvloed door algoritmes achter social media?
In de nieuwste aflevering van podcast Verrekijkers spreken we met Pieter van Boheemen (Stichting Post-X Society) en Rathenau-onderzoeker Quirine van Eeden over hoe digitale platformen democratische processen, zoals verkiezingen, onder druk kunnen zetten.
Ook gaan we langs bij @nprofile…30vr (Stichting Toekomstbeeld der Techniek). Welke nieuwe kansen bieden social media juist voor de democratie?
https://www.rathenau.nl/nl/digitalisering/naar-een-menswaardige-digitale-technologie/de-macht-van-algoritmes-verkiezingstijd-verrekijkers-9
https://objectstore.surf.nl/mastodon/media_attachments/files/115/411/657/916/286/299/original/999766a214efe436.mp4

2025-05-14 09:50:29 UTC

Let goed op als je artificiële intelligentie in de elektriciteitssector invoert. Netbeheerders kunnen afhankelijk worden van grote techbedrijven en het toezicht wordt lastig.
Dat schrijven Rinie van Est (Rathenau Instituut en @nprofile…x39d) en Irene Niet (TU Eindhoven) in een speciale uitgave van het Oxford Energy Forum.
Nieuwsgierig? https://www.rathenau.nl/nl/klimaat/ai-de-elektriciteitssector-bewaak-duurzaamheid-en-machtsbalans
#AI #energie #tech

2025-02-02 13:13:21 UTC

Verdwijnt de permanentie van de dood?
In Verrekijkers spraken we met Esther Hammelburg over digitale simulaties van overledenen. Deze technologie maakt het mogelijk om bijv. te chatten met een simulatie van een overleden dierbare.
Wat doet dat met onze manier van rouwen? Worden we hierdoor afhankelijk van digitale diensten? Of is het juist waardevol voor de verwerking? En, wat vinden we er van als nabestaanden onze chatgesprekken, foto's en video's hiervoor gebruiken?
https://www.rathenau.nl/nl/digitalisering/worden-we-straks-digitaal-onsterfelijk-podcast-verrekijkers-3
https://objectstore.surf.nl/mastodon/media_attachments/files/113/934/445/016/222/876/original/38c25c27aad1ed49.mp4

2025-01-28 12:03:16 UTC

Het Rathenau Instituut onderzoekt de komende 2 jaar hoe generatieve AI de wetenschap verandert. Welke competenties hebben wetenschappers nodig om AI zinvol te gebruiken?
Lees meer: https://www.rathenau.nl/nl/werking-van-het-wetenschapssysteem/rathenau-instituut-onderzoekt-effecten-van-ai-op-wetenschap
#AI #wetenschap

2025-01-16 14:56:49 UTC

Zou jij willen chatten met een digitale simulatie van een overleden dierbare?
Digitale technologie opent nieuwe mogelijkheden in de wereld van rouw, afscheid en de dood.
In de nieuwste aflevering van onze podcast Verrekijkers bespreken we wat het doet als we dierbaren digitaal laten voortbestaan. Welke invloed heeft dat op hoe we omgaan met rouw en de eindigheid van ons leven? En willen we wel digitaal onsterfelijk zijn?
Luister via: https://www.rathenau.nl/nl/digitalisering/worden-we-straks-digitaal-onsterfelijk-podcast-verrekijkers-3
#AI #afterlife #verrekijkers
https://objectstore.surf.nl/mastodon/media_attachments/files/113/838/597/830/745/806/original/2a0a8d6352ceea79.jpg

2025-01-09 11:24:30 UTC

'In de perfecte wereld is AI de perfecte technologie. Maar we leven niet in een perfecte wereld.'
Wat betekent de groeiende kracht van kunstmatige intelligentie voor uw vakgebied? Die vraag legde uitgever Jos Baijens voor aan wetenschappers, ondernemers, kunstenaars en andere creatieve denkers. Ook onderzoekscoördinator Rinie van Est deelde op persoonlijke titel zijn visie, en hij is kritisch:
https://www.nrc.nl/nieuws/2024/12/27/ai-smakeloze-stamppot-of-existentieel-gevaar-a4877715
#AI

2024-12-20 07:00:09 UTC

Gisteren posten we al een vacature. En vandaag weer!
Onderzoeker Gezondheid
Den Haag | max 38u p/w | max € 6.209 p/m (schaal 11) | max 2 jaar | solliciteer voor 12 jan 2025
Je gaat onderzoek doen naar maatschappelijke aspecten van wetenschappelijke en technologische vernieuwing in het domein van gezondheid en zorg. Daarnaast organiseer je dialogen en vertaal je de inzichten naar opties voor beleid.
Lees meer via de KNAW-website:
https://vacatures.knaw.nl/job/Den-Haag-Onderzoeker-Rathenau-Instituut/1140905855/
#vacature #onderzoek

2024-12-05 10:30:20 UTC

Meta, het moederbedrijf van Facebook en Instagram, kondigt aan dat ze een eigen kerncentrale willen.
Romy Dekker van het Rathenau Instituut gaf duiding bij het RTL Z Nieuws.
Kijk het fragment via rtl.nl (vanaf 4m26s): https://www.rtl.nl/nieuws/uitzendingen/video/1d32c8cc-de27-4c66-8a71-a33cf515c6c4/rtl-z-nieuws-1600-uur
Meer weten? Lees op onze site het opinieartikel van Romy Dekker en Bart Karstens: https://www.rathenau.nl/nl/klimaat/pas-op-met-de-inzet-van-big-tech-op-kernenergie-dat-kritieke-infrastructuur-met
#klimaat #bigtech #meta #kernenergie
https://web.swift.surfsara.nl/mastodon/media_attachments/files/113/599/746/047/319/813/original/bb1979dbb125d8c0.png

2024-11-28 11:30:18 UTC

Het betrekken van burgers bij wetenschap kan met de nodige aanpassingen meer waarde voor burgers én wetenschappers krijgen. Dat schrijven we in het rapport 'Vele handen maken meer dan licht werk'.
#openscience #cocreatie
https://www.rathenau.nl/nl/kennis-voor-transities/betrekken-van-burgers-bij-wetenschap-kan-beter

2024-06-13 14:22:04 UTC

Ken jij iemand die een belangrijke bijdrage levert aan het debat over de maatschappelijke kanten van #wetenschap en #technologie?
Nomineer die persoon dan voor de Melanie Petersprijs van het Rathenau Instituut.
Vanaf vandaag is de editie 2024 geopend. Voordragen kan via onze site. Daar vind je ook meer informatie over de prijs en de voorwaarden.
https://www.rathenau.nl/nl/rathenau-instituut-opent-tweede-editie-melanie-petersprijs